โรคมะเร็งเต้านม อาการ ระยะของโรค และวิธีรักษาป้องกันอย่างถูกต้อง

โรคมะเร็งเต้านม (Breast Cancer) เป็นมะเร็งที่พบมากที่สุดและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ในผู้หญิง จากสถิติของสถาบันมะเร็งแห่งชาติพบผู้หญิงเป็นมะเร็งเต้านมร้อยละ 37 ของมะเร็งทั้งหมดรองจากมะเร็งปอด ในสหรัฐอเมริกา ความก้าวหน้าในการตรวจและการรักษาทำให้มีอัตราการรอดชีวิตเพิ่มขึ้นอย่างมาก นับตั้งแต่ปี พ.ศ.2532 โดยคาดว่ามีประมาณ 3.1 ล้านคนที่รอดชีวิตจากมะเร็งเต้านม และโอกาสของผู้หญิงที่เสียชีวิตจากมะเร็งเต้านมมีประมาณ 1 ใน 37 หรือ 2.7 เปอร์เซ็นต์

ส่วนประกอบของเต้านม มีอะไรบ้าง?

เต้านมของคนเราประกอบไปด้วยไขมัน เนื้อเยื่อ ต่อมน้ำนมซึ่งเชื่อมต่อกับท่อน้ำนมที่เปิดยังหัวนม ภายในเต้านมยังมีหลอดเลือด และน้ำเหลืองซึ่งจะไปรวมกันยังต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ ประมาณ 90% ของมะเร็งเต้านมเกิดจากต่อมน้ำนม (lobular carcinoma) และท่อน้ำนม (ductal carcinoma) จึงมีโอกาสมากที่จะพบการเกิดมะเร็งในเต้านมทั้งสองข้าง ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุการเกิดมะเร็งเต้านมที่แน่ชัด หากแต่มีปัจจัยเสี่ยงหลายประการที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคได้

ปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดมะเร็งเต้านม

1.อายุ ผู้หญิงที่มีอายุมากกว่า 50 ปีจะมีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งเต้านมสูงกว่าผู้หญิงที่อายุยังน้อย

2.มีประวัติการเป็นมะเร็งเต้านม ผู้ป่วยที่เกิดมะเร็งเต้านมขึ้นที่ข้างหนึ่งมีความเสี่ยง 3-4 เท่าในการที่จะเกิดก้อนมะเร็งขึ้นที่เต้านมอีกข้าง

3.มีประวัติการเป็นมะเร็งรังไข่ เนื่องจากการเป็นมะเร็งรังไข่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมน จึงเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเต้านมได้

4.มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม ก็จะมีความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้น

5.การกลายพันธุ์ของยีน BRCA1 หรือ BRCA2 มีความสัมพันธ์กับการเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเต้านม

6.ฮอร์โมนเอสโตรเจน การสัมผัสกับเอสโตรเจนเป็นเวลานานจะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเต้านม เนื่องจากฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นฮอร์โมนเพศหญิงที่ควบคุมการเปลี่ยนแปลงของลักษณะทางเพศ

7.การใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ความอ้วน ขาดการออกกำลังกาย ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และการได้รับรังสีในปริมาณสูง

อาการของมะเร็งเต้านม

อาการของมะเร็งเต้านมในระยะแรกนั้น ผู้ป่วยอาจจะมีอาการไม่ชัดเจน หรือบางครั้งอาการผิดปกติที่ตรวจพบอาจไม่ใช่มะเร็งก็ได้ ดังนั้นจึงควรไปพบแพทย์เมื่อมีอาการดังต่อไปนี้

1.มีก้อนหนา ๆ ในเต้านมหรือบริเวณใต้วงแขน

2.บริเวณหัวนมบุ๋ม จม มีน้ำเหลือง หรือมีแผล

3.เต้านมมีผื่น แดง ร้อน ผื่นคล้ายผิวส้ม

4.มีอาการปวดบริเวณเต้านม

5.มีการเปลี่ยนแปลงขนาดหรือรูปร่างของเต้านม

การตรวจประเมินมะเร็งเต้านมเบื้องต้นและการวินิจฉัยมะเร็งเต้านม

การตรวจประเมินเบื้องต้นเป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยให้สามารถตรวจพบมะเร็งเต้านมในระยะต้นๆ ซึ่งจะส่งผลให้การรักษามีโอกาสประสบความสำเร็จสูง โดยการตรวจประเมินมะเร็งเต้านมเบื้องต้นสามารถทำได้ดังนี้

1.การคลำเต้านมด้วยตนเอง

2.การตรวจด้วยวิธีแมมโมแกรม (mammogram) แนะนำให้ผู้หญิงที่อายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไปเข้ารับการตรวจแมมโมแกรมทุก 1-2 ปี

3.การตรวจด้วยอัลตราซาวนด์และ MRI โดยจะใช้ในกรณีที่ผลของแมมโมแกรมตรวจพบความผิดปกติและต้องการตรวจหาเพื่อให้แน่ชัดยิ่งขึ้น

การวินิจฉัยมะเร็งเต้านมจะทำเมื่อมีการตรวจพบก้อนผิดปกติ (ทั้งจากการตรวจเต้านมด้วยตนเองหรือการเอกซเรย์) หรือพบการมีจุดแคลเซียมที่ผิดปกติจากการตรวจเอกซเรย์ ซึ่งแพทย์จะต้องทำการตรวจว่าเป็นมะเร็งหรือไม่ และมีการแพร่กระจายไปที่ใดแล้วหรือไม่ ซึ่งวิธีที่วินิจฉัยได้แม่นยำ คือ วิธีการนำชิ้นเนื้อออกมาตรวจ แต่หากไม่สามารถตรวจด้วยวิธีนี้ได้ แพทย์จะพิจารณาการตรวจด้วยวิธีอื่นต่อไป ทั้งนี้ การวินิจฉัยโรคแพทย์จะพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ ประกอบ เช่น อายุ การใช้ยาในปัจจุบัน ประเภทของมะเร็ง ระดับความรุนแรงของอาการ และผลการตรวจสอบก่อนหน้านี้ เป็นต้น

วิธีวินิจฉัยมะเร็งเต้านม

1.การตรวจทางรังสีวิทยา

2.การใช้เครื่องถ่ายภาพรังสีเต้านมเพื่อการวินิจฉัย (diagnostic mammography)

3.การใช้คลื่นเสียงความถี่สูงถ่ายภาพเต้านม (ultrasound)

4.การใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าถ่ายภาพเต้านม (MRI)

5.การเก็บชิ้นเนื้อเพื่อส่งตรวจทางพยาธิวิทยา (biopsy)

6.การตรวจชิ้นเนื้อทางพยาธิวิทยา

7.การตรวจเลือด

8.การตรวจเพิ่มเติม

9.การถ่ายภาพเอกซเรย์ทรวงอก

10.การตรวจการลุกลามของมะเร็งไปยังกระดูก (bone scan)

11.การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) เพื่อสร้างภาพ 3 มิติของอวัยวะต่างๆ เพื่อเพิ่มความละเอียดในการตรวจหาการลุกลามของมะเร็ง

ระยะของการเกิดมะเร็งเต้านม

ระยะของการเกิดมะเร็งเต้านมมีการแบ่งตามขนาดของเนื้องอก และการแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองหรือส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย โดยมี 5 ระยะ ดังนี้

ระยะเริ่มต้น : เรียกว่ามะเร็งในบริเวณท่อน้ำนม โดยเซลล์มะเร็งจะถูกจำกัด อยู่ภายในท่อและไม่ได้แพร่กระจายเข้าไปในเนื้อเยื่อรอบ ๆ

ระยะที่ 1: ขั้นตอนนี้จะพบเนื้องอกที่มีขนาดไม่เกิน 2 เซนติเมตร และไม่มีผลต่อต่อมน้ำเหลือง

ระยะที่ 2: พบเนื้องอกที่มีขนาด 2 เซนติเมตร และแพร่กระจายไปยังบริเวณใกล้เคียง

ระยะที่ 3: เนื้องอกมีขนาดไม่เกิน 5 เซนติเมตรและอาจแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองบางส่วน

ระยะที่ 4: มะเร็งแพร่กระจายไปยังอวัยวะที่อยู่ห่างออกไป โดยเฉพาะกระดูก ตับ สมอง หรือปอด

วิธีรักษามะเร็งเต้านม

การรักษามะเร็งเต้านมจะอาศัยทีมแพทย์ในสาขาต่างๆ เช่น ศัลยแพทย์ รังสีแพทย์ และอายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคมะเร็ง มาร่วมกันวางแผนการรักษาที่ดีที่สุดและเหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย โดยปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกวิธีการรักษาของแพทย์ เช่น

1.ขนาด ตำแหน่ง และลักษณะของเซลล์มะเร็ง

2.ระยะโรคและการกระจายของมะเร็ง

3.อายุและสุขภาพของผู้ป่วย

4.ตัวรับฮอร์โมนของมะเร็ง

5.ภาวะก่อนหรือหลังหมดประจำเดือน

6.ปัจจัยที่บ่งบอกความรุนแรงของเนื้องอก เช่น ยีน HER2

นอกจากนี้ ยังมีทางเลือกในการรักษามะเร็งเต้านม ที่สามารถทำได้ เช่น การผ่าตัด การฉายรังสี เคมีบำบัด การรักษาโดยใช้ฮอร์โมน และการใช้ยาที่ออกฤทธิ์เฉพาะเจาะจงต่อเซลล์มะเร็ง (targeted therapy)

วิธีป้องกันมะเร็งเต้านม

มะเร็งเต้านม ยังไม่มีวิธีที่แน่นอนร้อยเปอร์เซ็นต์ในการป้องกันการเกิดโรค แต่รูปแบบการดำเนินชีวิตประจำวันบางประเภท สามารถลดความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเต้านมและมะเร็งชนิดอื่น ๆ ได้ เช่น การหลีกเลี่ยงการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เกินขนาด รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ เช่นผลไม้สด และผักสด การออกกำลังกายอย่างพอเหมาะ การรักษาดัชนีมวลกาย (BMI) และผู้หญิงควรพิจารณาอย่างรอบคอบเกี่ยวกับทางเลือกในการให้นมบุตร และการบำบัดด้วยฮอร์โมนทดแทน (hormone replacement therapy) หลังวัยหมดประจำเดือน เนื่องจากอาจส่งผลต่อความเสี่ยงต่อการเกิดโรค นอกจากนี้อาจใช้การผ่าตัดเพื่อป้องกันการเกิดโรคมะเร็งเต้านมสำหรับผู้หญิงที่มีความเสี่ยงสูง

โรคมะเร็งเต้านม เป็นโรคที่อยู่ใกล้ตัวผู้หญิงทุกคน และมีความเสี่ยงต่อการเกิดง่ายดายมากในปัจจุบัน เพราะฉะนั้น จึงควรดูแลตัวเองให้ดี และหากพบความผิดปกติของอาการที่เราได้ชี้แจงไปก็ควรพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียดจะดีที่สุด

 

 

อ้างอิง

http://oknation.nationtv.tv/blog/print.php?id=971840

http://www.thanyarak.or.th/center_equipment.php?id=1

https://www.bumrungrad.com/th/horizon-cancer-treatment-center-chemotherapy-bangkok-thailand/conditions/breast-cancer

https://www.medicalnewstoday.com/articles/37136.php https://www.cancer.net/cancer-types/breast-cancer/treatment-options https://www.webmd.com/breast-cancer/guide/understanding-breast-cancer-basics#1

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *